| تبليغات | X |
 |
 |
|
| آزادی بیان و قلم |
|
وحشی سرگشته بودم تا شدم آرام ، رام بر سر راهم کشید آن یار سیم اندام ، دام ناله ها کردم بسی از هجر در گلزار ، زار جلوه ای مستانه کرد آن نو گل عیار ، یار تا فروشد بر وجودم آن بت طناز ، ناز گشتم از صیاد غافل همچو آن شهباز ، باز خواستم کز بهر من سازد دمی میسور ، سور گفت ای دیوانه مهر دختر انگور ، گور
|
|
+ نوشته شده در
دوشنبه 1384/06/07ساعت 1:20 قبل از ظهر توسط سعید |
|
|
زمان گذشت گذشتم از کسی که خودم بودم تنها ماندم و آنقدر کنار خود رقصیدم که آمدی برابر من روی راحتی که نشستی. نه تنها ماندم که تنها من و تنهایی دو ستاره مبهم در غم دو تا پرنده مطرود در هوا دو نفس مشکوک در نفس تو آمدی و من برای تو جان میدهم
|
|
+ نوشته شده در
یکشنبه 1384/06/06ساعت 1:41 قبل از ظهر توسط سعید |
|
|
با اینکه این شعر رو من نگفتم ولی دقیقا حرف منه چون هیچ وقت { سکوتم از رضایت نیست دلم اهل شکایت نیست }
سکوتم از رضایت نیشت دلم اهل شکایت نیست
هزار شاکی خودش داره خودش گیره گرفتاره
همون بهتر که ساکت باشه این دل جدا از این ضوابط باشه این دل
از این بدتر نشه رسوایی ما که تنها تر نشه تنهایی ما
کسی جرمی نکرده گرد ما این روزها عشقی نمیورزه بهایی داشت این دل پیش ترها که در این روزها نمی ارزه
که کار ما گذشته از شکایت هنوز هم پایبندیم در رفاقت
میریزه تو خودش دل غصه هاشو آخه هیچ کس نمیخواد قصه هاشو
سکوتم از رضایت نیست دلم اهل شکایت نیست |
|
+ نوشته شده در
یکشنبه 1384/05/02ساعت 12:12 بعد از ظهر توسط سعید |
|
|
چرا شبگیر می کرید ؟ من این را پرسیده ام من این را میپرسم عفونت از صبری است که پیشه کرده ای به هاویه وهن. تو ایوبی که از این پیش گر به پای برخاسته بودی خضروارت به هر قدم سبزینه چمنی به خاک میگسترد ُ و باد دامانت تندبادی تا نظم کاغذین گلبوته های خار بروبد من این را گفته ام همیشه همیشه من این را میگویم . احمد شاملو |
|
+ نوشته شده در
چهارشنبه 1384/04/22ساعت 11:27 قبل از ظهر توسط سعید |
|
|
با تو نشستیم لحن تند قناری تنک شد بر سطح قهوه ای باران . از دوست داشتن ات حرفی بود لای لبانت رژه های تیره تردید پوست انگستانت حروف دوست داشتن ات را گم میکرد هوا نشسته بود روزنامه ورق میزد . پارک هاشور زد تصویر با تو نشستن را صدا ترک خورد حنجره صبح گرومب گرومب سبد های تیره ای ابر صدا ترک خورد نامه های تو در طوفان صدا ترک خورد آینه ای در تاریک ر. بعد هوا شب شد سیاهی رفت ذهن سبز پارک از نیمکت نمزده پلک گذشتی و خدا عادت شد . |
|
+ نوشته شده در
یکشنبه 1384/04/19ساعت 10:39 بعد از ظهر توسط سعید |
|
|
روشنفکر در فارسی به معنای روشن کننده فکر است. آدمی وقتی از بند قضا و قدر مهار زندگی
را به دست خود گرفت و در سر گذشت خود و همنوعان خود موثر شد پا به دایرة روشنفکری
گذاشته و اگر روشنفکری را تا حدودی آزاد اندیشی معنی کردهاند و نیز به همین دلیل است که
روشنفکر آزاد از قید تعصب یا تحجر مذاهب و نیز آزاد از تحکم و سلطه قدرتهای روز خود را
مسئول زندگی خود و دیگران می دانند که لوح ازل و قلم تقدیر را بسیار واضح مینماید اگر در
همین جا تذکر داد بشود. که چنین نوع برخوردی یا جهان بینی و بینشی امور زندگی هم وظیفه
است و هم کار و هم حق برای عدهای مخصوص از هر اجتماع که در درجة اول در بند حوائج
ابتدایی زندگی نیستند و رفاه نسبی مختصری که دارند از بند احتیاجات تن دور شده و تازه دچار
بند عقل شدهاند و از بند خویش که رسته اند به دیگران گرفتار آمدهاند. به تعبیر دیگر روشنفکری
هم از حقوق و هم از وظایف دسته مخصوصی از مردم است که فرصت جرات ورود به لاهوت
و ناسوت را دارند. یعنی فرصت و جرات و اجازه اندیشیدن در این دو مقوله را که امور آسمانها
و اعتقادات و اصول (لاهوت) باشد و امور زمین و مردمش و زندگیشان و چونی و چندیهایش
(ناسوت) سه شرط برای روشنفکری می توان گذاشت: شرط اول به معنی وقت فارغ شرط دوم
جرات به معنی دل داشتن و شرط سوم و آمادگی از درون فشارند و نترسیدن. چه کسانی نمی توانند به قلمرو روشنفکری درآیند: -کسی که در بند تن و شکم است چه فقیری که عمری در جستجوی لقمه نانی است و چه
خوشگذرانی که بی غم است و غم دیگری را نمیشناسد -کسی که در بند تعصب است خواه تعصب مذهبی خواه تعصب سیاسی بنابراین می توان گفت که روشنفکر کسی است که فارغ از تعبد و تعصب و دور از
فرمانبری،اغلب نوعی کار فکری می کند و نه کار بدنی حاصل کارش را که در اختیار جماعت
می گذارد کمتر به قصد جلب نفع مادی می گذارد یعنی حاصل کارش بیش از آنکه جلب نفع
مادی و شخصی باشد حل مشکلی اجتماعی است. |
|
+ نوشته شده در
دوشنبه 1384/04/13ساعت 3:37 بعد از ظهر توسط سعید |
|
|
بى ترديد دکتر شريعتى شخصيتى است كه از شروع
دهه 50 به بعد تاثيرى شگرف بر انديشه دينى و مبارزات
سياسى كشورمان داشته و دارد. جا دارد كه ما ضمن
تحليل و تمجيد از اين گونه انديشمندان، گامى نيز فراتر
نهيم و به شناخت و تحليل آرايشان نزديكتر شويم. آنچه
مىخوانيد تلاشى است براى شناخت نظريه سياسى
شريعتى درباره «امت و امامت»، اميدواريم مفيد افتد. در ميان انديشمندان و متفكران مسلمان كشورمان، دكتر
شريعتى از چهره هايى است كه بر سر انديشه و آرا وى
اختلاف نظرهاى فراوانى وجود داشته و دارد. در دوران
حيات وى و در سالهاى اوليه انقلاب، اين اختلاف نظرها را
بيشتر قشرى از روحانيون و طرفداران اسلام سنتى دامن
مىزدند ولى در سالهاى اخير، روشنفكران غير مذهبى يا
مذهبى، در مسير نقد مبانى فكرى و نظرى جمهورى
اسلامى و مشخصا در نقد مبانى دينى اصل ولايت فقيه،
به سراغ آرا شريعتى هم رفته و به تحليل و نقادى
انديشههاى او پرداختهاند. در همين راستا در چندين
موضوع مهم و اساسى، نظير تفسير ايدئولوژيك از دين،
نظريه سياسى امت و امامت، ضديت با غرب و غربزدگى،
طرح شعار بازگشت به خويشتن، مخالفت با روشنفكرى
وابسته و غربزده، مخالفت با شريعتى در ميان
روشنفكران آغاز شده و تلاش مىشود ضمن دفاع از
مظلوميت شريعتى و جانبدارى از طرح مجدد وى، در اين
موضوعات اساسى، با وى مخالفت شود. يكى از اين
مباحث مهم و جدى شريعتى، مقوله رهبرى در جامعه
بشرى و مشخصا جامعه اسلامى و نوشته وى در زمينه
بررسى جامعهشناسى امت و امامت است. مخالفت اين
دست از روشنفكران - اعم از مذهبى يا غير مذهبى - با
انديشه امت و امامت، عمدتا به اين دليل است كه ميان
نظرات شريعتى و آنچه در ايران به عنوان بحث ولايت
فقيه مطرح مىشود، شباهت هاى فراوانى وجود دارد و
به يك معنا، آرا شريعتى در مقوله امت و امامت را
مىتوان پشتوانهاى نظرى براى مقوله ولايت فقيه هم
دانست. در واقع در مباحثى چون ويژگيهاى مكتبى
رهبرى ايدئولوژيک، نقش دولت در هدايت تودهها به
سوى تحقق ارزشهاى مكتب، نحوه گزينش رهبرى صالح
در جامعه اسلامى، ناكارآمدى دموكراسى در مقابل
رهبرى مكتبى و ايدئولوژيك و امثالهم، نظريه سياسى
«امت و امامت» با اصل «ولايت فقيه» يكسانند. شريعتى
در شروع بحث، از تعريف مفاهيم امت و امامت آغاز
مىكند و با نقل مفهومى از يك اسلام شناس اروپايى -
مونتگمرى وات - مىگويد: «آنچه مونتگمرى وات به آن
توجه داده، اين است كه مردم در طول تاريخ و نيز در
عرض جغرافيا، دسته دسته زندگى مىكنند. اين
مجموعه افراد و آحاد انسانى كه مجمعى ساختهاند و در
آن مىزيند، جمع خويشتن را چه ناميدهاند؟ نوع اسمى
كه براى اجتماع خود تعيين كردهاند، مبين بينش و تلقى
آنها از زندگى اجتماعى و معناى واقعى تجمع آنها
است.» وى سپس با ذكر واژه هايى كه گروه هاى
انسانى با آن اسامى ناميده مىشوند (مثل ناسيون،
قبيله، توده، مردم، اجتماع، طبقه، شعب و...) تعريف هر
يك را بيان كرده و آن را با مفهوم «امت» مقايسه مىكند.
وى در تعريف «امت» مىگويد: «كلمه امت از ريشه
«ام» به معنى آهنگ، قصد و عزيمت كردن است و اين
معنى تركيبى است از سه معنى حركت، هدف و تصميم
خودآگاهانه! و چون در ريشه «ام» مفهوم پيش روى نيز
نهفته است، بنابراين چهار عنصر اين معنى مركب را
مىسازند: پس اسلام پيوند اساسى و مقدس افراد انسانى را در
اين جا، نه اشتراك افراد در خون مىبيند، نه خاك، نه
تجمع، نه اشتراك در مقصد، نه اشتراك در شكل كار و
ابزار آن و نه در تشابه نژاد يا حيثيت اجتماعى و نوع
زندگى... هيچ. پس چه پيوندى است كه در نظر اسلام،
اساسىتر و مقدستر از همه اينهاست؟ رفتن! گروهى
از افراد انسانى كه يك راه را براى رفتن انتخاب كردهاند! همه اين اصطلاحات كه يك گروه اجتماعى از انسان را
بيان مىكنند، فرم و شكل و خصوصيت و ظرف مكان را
نشان مىدهند يعنى همه استاتيك اند و تنها امت
ديناميك است. در اين اصطلاح (تنها براساس آنچه از تحليل امت برمى
آيد) اين مفاهيم وجود دارند:
هدف 3-لزوم رهبرى و هدايت مشترك پس امت - براساس تعريفى كه از جمع معانى اى كه در
اين كلمه هست، برمى آيد - عبارت است از: جامعه
انسانى اى كه همه افرادى كه در يك هدف مشترك اند،
گرد هم آمدند تا براساس يك رهبرى مشترك، به سوى
ايدهآل خويش حركت كنند. پس خويشاوندى افراد
انسانى... عبارت است از اعتقاد اشتراك در يك رهبرى
واحد در جامعهاى كه افرادش متحد و متعهدند كه در اين
راه به طرف قبله مشترك حركت كنند و آن جامعه داراى
يك رهبر آگاه مورد اتفاق همه است.» وى سپس به
تعريف «امامت» مىپردازد و مىگويد: «چون امت را
شناختيم، به سادگى مىتوانيم تعريف دقيق و روشن
امامت و نقش اجتماعى آن را به دست آوريم. همان طور كه اسلام براى جامعه اصطلاح خاصى دارد،
در برابر اصطلاحات مشابهش يعنى جامعه، ناسيون،
ملت، شعب، طايفه و... امثال آن، براى رهبرى اين
جامعه يعنى امت هم اصطلاح خاصى دارد. در برابر
حاكم، زمامدار، پيشوا، رئيس، پادشاه، قيصر، فرمانده
و.... اصطلاح «امام» را دارد و اين اصطلاح نيز همه معانى
گوناگون و سرشارى را كه در امت مطرح است، واجد
است و همان امتيازاتى كه در اصطلاح امت وجود دارد و
بينشى كه در آن نهفته است، اصطلاح امام نيز نسبت به
ديگر اصطلاحات مشابه و معادلش در تلقىهاى گوناگون
و فرهنگها و مكتبهاى مختلف اجتماعى و سياسى و
علمى داراست... رهبرى امت (امامت)... مىخواهد و متعهد است كه در
مستقيمترين راه ها با بيشترين سرعت و صحيحترين
حركت، جامعه را به سوى تكامل رهبرى كند، حتى اگر
اين تكامل به قيمت رنج افراد باشد، البته رنجى كه
اكثريت آگاهانه پذيرفتهاند، نه كه بر آنها تحميل كرده
باشند. بدين ترتيب، امامت عبارت مىشود از رسالت
سنگين رهبرى و راندن جامعه و فرد از آنچه هست به
سوى آنچه بايد باشد، به هر قيمت ممكن، اما نه به
خواست شخصى امام بلكه براساس ايدئولوژى ثابتى كه
امام نيز بيشتر از هر فردى، تابع آن است و در برابرش
مسئول! و از همينجاست كه امامت از ديكتاتورى جدا
مىشود و رهبرى فكرى انقلابى با رهبرى فردى
استبدادى تضاد مىيابد.» با چنين تعريفى از «امت» و «امامت»، شريعتى
تاكيد مىكند كه در جامعه اسلامى، از ميان دو
بينش و دو طرز تفكر موجود در زمينه حكومت مردم
يعنى «اداره جامعه» و «هدايت جامعه»، اصل
همان بينش اخير يعنى هدايت جامعه است. وى
تاكيد مىكند كه حكومت تنها مدير و نگهبان و حافظ
جامعه نيست بلكه رهبرى و تربيت مردم را به
بهترين شكل و براساس يك مكتب تعهد مىكند.
وى با مقايسه دو مفهوم «سياست» و «پليتيك»،
مفهوم سياست را مترقىتر از پليتيك معرفى
مىكند و مىگويد: «سياست فلسفه دولتى است
كه مسئوليت شدن جامعه را برعهده دارد و نه
بودن آن را. سياست يك فلسفه - به معنى واقعى
كلمه - مترقى و ديناميك است. هدف دولت در
فلسفه سياست، تغيير بنيادها و نهادها و روابط
اجتماعى و حتى آرا و عقايد و فرهنگ و اخلاق و
بينش و سنتها و سليقهها و خواستها و به طور
كلى ارزشهاى جامعه است. براساس يك مكتب انقلابى، يك ايدئولوژى اصلاحى و به
سوى تحقق ايده آلها و خواستها و ارزشها و اشكال
متكامل و رهبرى مردم در جهتى متعالى و بالاخره كمال،
نه سعادت؛ خوبى، نه خوشى؛ اصلاح، نه خدمت؛
ترقى، نه رفاه، نه قدرت؛ حقيقت، نه واقعيت؛ بالا رفتن،
نه خوش ماندن ؛ و... در يك كلمه: مردم سازى، نه مردم
مدارى ؛و برعكس، پليتيك، معادل غربى آن در فلسفه
حكومت، بر اصل ساختن تكيه ندارد، بلكه بر اصل داشتن
تكيه دارد و چنانكه ريشه لغت و نيز منشا تاريخى آن
حكايت مىكند، هدفش كشوردارى است براساس نه
ايدئولوژى انقلابى، بلكه بر طبق ايده عمومى و نه براى
رشد فضيلت، بلكه كسب رضايت و خدمت به مردم در
خوش زيستن و نه اصلاح مردم براى خوب زيستن.
كرد كه فلسفه دولتى كه بر سياست استوار است
مترقىتر از فلسفهاى است كه بر پليتيك استوار است.» شريعتى با طرح اين گونه مباحث، شان حكومت را
مطابق نظر اسلامى، تنها خدمت گزارى نمىداند بلكه
اصلاح جامعه و تكامل بخشيدن به مردم را نيز وظيفه
اساسى حكومت مىداند. البته او خوب مىداند كه
رهبرى با چنين توصيفى، شباهت به ظاهر حكومتهاى
ديكتاتورى پيدا مىكند اما به نظر شريعتى: «آنچه
واقعيت دارد، صورت ظاهر نيست، حقيقت باطن است.
براى محكوميت ديكتاتورى، ساده لوحانه است اگر به
شعار دموكراسى اميد بندند، فقط به اين دليل كه
دموكراسى و ديكتاتورى با هم شباهتى در ظاهر ندارند و
از رهبرى ايدئولوژيك دم نزنيم، فقط به اين علت كه
ديكتاتورى مىتواند خود را در صورت رهبرى نمايان سازد.
بحث از نقابها را رها كنيم و به چهرهها بپردازيم. آنچه
رهبرى را از ديكتاتورى جدا مىكند، فرم نيست، محتوا
است، واقعيت محسوس و آشكار اجتماعى است...».
شريعتى ميان رژيمهاى ديكتاتورى و نظامهاى مبتنى بر
رهبرى متعهد، تمايز مهمى را قائل است و مىگويد: در
نظامهاى ديكتاتورى، اصالت با رهبر و پيشوا و خواست
فردى اوست در حالى كه در نظام اسلامى، اصالت با
رهبرى متعهد بر مبناى يك ايدئولوژى مورد قبول امت
است: «بدين ترتيب، امامت عبارت مىشود از رسالت
سنگين رهبرى و راندن جامعه و فرد از آنچه هست به
سوى آنچه بايد باشد، به هر قيمت ممكن، اما نه به
خواست شخصى امام بلكه براساس ايدئولوژى ثابتى كه
امام نيز بيشتر از هر فردى، تابع آن است و در برابرش
مسئول و از همين جاست كه امامت از ديكتاتورى جدا
مىشود و رهبرى فكرى انقلاب با رهبرى فردى
استبدادى تضاد مىيابد.» شريعتى در ضمن آن كه مردم گراست و در زمان غيبت
به نوعى دموكراسى اعتقاد دارد، اما مطابق برداشت و
تفسيرى كه از نظر امت و امامت ارائه مىدهد، ميان
دموكراسى حقيقى با دموكراسى معمول و ليبرالى آن،
فرق قائل است و معتقد است كه «بزرگترين» دشمن
آزادى و دموكراسى، از نوع غربى اش خود دموكراسى،
ليبراليسم و آزادى فردى است. وى مىگويد:
«دموكراسى در يك جامعه عقب مانده و ناآگاه كه به
رهبرى انقلابى و هدايت شونده نياز دارد، دشمن
دموكراسى است.» به همين دليل درباره نقش مردم در
نظام مبتنى بر رهبرى متعهد، شريعتى ديدگاهى را ارائه
مىدهد كه تا حدود زيادى با تئورى ولايت فقيه، شباهت
پيدا مىكند و در آن، مردم، تعيين كننده امام نيستند بلكه
تشخيص دهندهاند. وى تمام شيوههاى مرسوم تعيين
حاكم (نظير انتصاب از سوى حاكم قبلى، انتخاب از سوى
مردم، وراثت، غلبه، كودتا و...) را مورد نقد و بررسى قرار
مىدهد و ضعف هر كدام را برمى شمارد و در نهايت،
امامت را كه مقام امام است، توصيف مىكند. شريعتى
مىگويد:«مقامها دو گونهاند: يكى مقامي كه به وسيله
يك عمل ارتباطى، يك عامل خارجى تحقق پيدا مىكند
مثل رياست يك اداره كه با عمل نصب از طرف مافوق، يا
وكالت مجلس كه با عمل انتخاب و اخذ آرا اكثريت تحقق
مىيابد. اما نوع ديگرى از درجات و مقام در انسانها وجود دارد كه
نه با انتصاب تحقق پيدا مىكند و نه يا انتخاب و نه مفهوم
كانديداتورى دربارهاش صادق است، زيرا، در هر يك از اين
اشكال تعيين، منشا اعطاى قدرت و تعيين حق در خارج
از شخص است: در نصب از بالا، در دموكراسى از پايين
(مردم)، اما در اين مورد منشا حق، خود شخص است. مثلا يك نابغه، يك پارسا، يك شاعر يا نويسنده، يك
مخترع يا مكتشف بزرگ، يك ايدئولوگ يا صاحب مكتب و
يا يك قهرمان انقلابى و ملى و حتى قهرمان ورزشى،
زيبايى اندام، طول قد...، ايده و صفات جزء ذات او است،
نه با انتخاب تعيين مىشود و تحقق پيدا مىكند و نه با
انتصاب و نه كانديدا شدن دربارهاش معنى دارد. اگر
منصوب بشود يا نشود، اگر انتخاب شود از طرف مردم يا
نشود و يا هر دو بشود يا هيچكدام نشود، اين شخص
نابغه است، هيچ كس از مردم دنيا به نبوغ او پى نبرده
باشد و هيچ فردى يا مقامى او را تاييد نكرده باشد، او را
به اين مقام منصوب نكرده باشد. بنابراين، امامت يك حق ذاتى است، ناشى از ماهيت
شخص كه مبدا خود امام است، نه عامل خارجى انتخاب
و نه انتصاب؛ منصوب بشود يا نشود، منتخب مردم باشد
يا نباشد، امام هست... زيرا امامت به تعيين نيست بلكه آنچه درباره او مطرح
است، مسئله تشخيص است يعنى مردم كه منشا قدرت
در دموكراسى هستند، رابطه شان با امام، رابطه مردم
با حكومت نيست، بلكه رابطه شان باامام، رابطه مردم
است با واقعيت؛ تعيين كننده نيستند، تشخيص
دهندهاند.» با اين توصيف، رهبرى ايدئولوژيك، مشروعيت خود را از
صلاحيت هايش اخذ مىكند و مردم منشا قدرت بخشى
به رهبرى و امامت به حساب مىآيند كه اين امر نيز با
تشخيص امام از سوى امت، تحقق مىيابد. شريعتى، دموكراسى را به دموكراسى آزاد و
دموكراسى متعهد يا هدايت شده تقسيم مىكند و
دموكراسى غير متعهد را همان حكومتهاى آزادى
مىداند كه با راى مردم روى كار مىآيند و تعهدى
جز آنچه مردم با همين سنن و با همين خصوصيت
مىخواهند، ندارند. وى دموكراسى متعهد را حكومت
گروهى مىداند كه مىخواهند براساس يك برنامه
انقلابى مترقى، روابط اجتماعى و شكل جامعه و فرهنگ
مردم را دگرگون كنند. اين ايجاد تغيير براساس يك
ايدئولوژى و مكتب فكرى صورت مىگيرد و هدفش اين
است كه جامعه را به مقام و درجهاى برساند كه بر
اساس اين مكتب، به هدفهاى انقلابى اش برسد. وى
مىگويد: «از نظر جامعهشناسى سياسى، اين گروه
متكى به كسب راى اكثريت افراد نيست؛ متعهد به
تحقق ايدهها و عقايد و افكارش و تغيير در مسير فكرى
افراد، روابط اجتماعى و تكامل فرهنگى و صنعتى و رشد
عمل انقلابى براساس ايدئولوژى خويش است. بنابراين،
رهبرى سياسى اين گروه متعهد وقتى سرنوشت جامعه
را به دست مىگيرد، تمام هدفش آن است كه جامعه را
بر اساس مكتب انقلابى خويش بپروراند، نظام اجتماعى
را آنچنان كه ايدئولوژيش اقتضا دارد، تجديد بنا كند و |
